Pathrapravarthanam Thozhilum Kalayum

ഒരു ദേശത്തിന്‍റെ ആശയവിനിമയരീതിയെയും ഭാഷാപരമായ പ്രത്യേകതകളെയും നിര്‍ണയിക്കുകയും സമ്പന്നമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാംസ്കാരികപ്രതിബദ്ധതയാര്‍ന്ന ലേഖനങ്ങളാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്‍റെ പരിക്രമം. ഭൂതകാലസാഹിത്യസഞ്ചാരങ്ങള്‍ക്ക് ചൂണ്ടുപലകയാവും ഈ ഗ്രന്ഥം.

വിവേകോദയം, പ്രതിഭ എന്നീ മാസികകളിൽ കുമാരനാശാൻ എഴുതിയിട്ടുള്ള മുഖപ്രസംഗങ്ങളും കുറിപ്പുകളുമാണ് ഈ കൃതിയുടെ ഉള്ളടക്കം. പ്രൊഫ എം കെ. സാനുവിന്റെ അവതാരികയിൽ പറയുന്നു. "ഈഴവരുടെ ഗസറ്റ് ആയിരുന്ന വിവേകോദയത്തിന്റെ പത്രാധിപരെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ആശാൻ മുഖപ്രസംഗങ്ങളും കുറിപ്പുകളും പ്രധാനമായും എഴുതിയത്. അതുകൊണ്ട് ഒരു സമുദായത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയായിട്ടാണ് അവയിലദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളെ അധികരിച്ചെഴുതിയ പ്രബന്ധങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സമുദായത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയല്ല. സാമൂഹ്യജീവിയായ വ്യക്തിയാണ്. നല്ല തലയെടുപ്പുള്ള വ്യക്തി.''